ناراحتی بی دلیل از کجا سرچشمه میگیره؟ حتما تا به حال افسرده و بی حوصله بودین و شاید روزهایی رو با اینجور احساسی از خواب بیدار شدین. اما به چه دلیل حوصله مون سر میره و چه توجیهی واسه این ناراحتیای بی دلیل هست؟

 

شاید بعضی روزها فقط می خواید روی مبل دراز بکشین و تلویزیون تماشا کنین؛ بعضی روزها حتی همین کار هم شما رو راضی نمی کنه. نه تنها انرژی ندارین، بله احساس بدبختی می کنین. شاید به خاطر اینکه خونه رو تمیز نکردین یا واسه عقب انداختن وظایف روزهای قبل از دست خودتون عصبانی هستین. شاید هم احساس می کنین دوستان یا اعضای خونواده، به اندازه ای که باید به شما اهمیت نمی دن. حتی ممکنه ۵ کیلو اضافه وزن، باعث این ناراحتی شده باشه. احساس سردرد و بدن درد دارین و شاید بداخلاق شدین. ترجیح میدید نسبت به تلاطمای زندگی بی خیال نسبت به موضوع باشین و با هیچ کسی رابطه برقرار نکنین. شاید خودتون رو با دوستان، فامیل، هم اتاقی یا هر کسی که به اهداف خود در زندگی رسیده مقایسه می کنین. همه ما اینجور روزهایی رو تجربه کردیم، اما به چه دلیل؟ راه جلوگیری از افسردگی و ناراحتی و درمان اونا چیه؟

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

۱. مواد شیمیایی مغز

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

مغز بعضی افراد نسبت به اثرات استرس حساس تره. محققان در سعی ان تا دلیل بیوشیمی این اختلاف رو کشف کنن. شایع ترین نوع داروهای ضد افسردگی، انتقال دهندهای عصبی سروتونین (یکی از شکلای جور واجور هورمونای شادی) و نوراپی نفرین رو هدف قرار میدن، چراکه تحقیقات نشون دادن کاهش سطح این محرکای عصبی در مغز باعث ایجاد احساس ناراحتی می شه. البته فقط تعداد محدودی از افراد نسبت به عادی ترین داروهای ضدافسردگی واکنش مناسب نشون میدن؛ این درحالیه که بیشتر افراد بدون اینکه تغییری در روحیه ی خود احساس کنن، همیشه این داروها رو مصرف می کنن. نتیجه مطالعاتی که در مقالات آکادمی ملی علوم به چاپ رسیده، نشون می ده فرقایی که در نحوه ی پردازش ماده شیمیایی گالانین در مغز افراد هست، باعث می شه بعضی افراد انعطاف پذیرتر باشن و سریع تر از بقیه موفق به فراموش کردن تجربیات تلخ زندگی شن.

۲. آب و هوا

در فصلای سرد سال، کمتر از قبل درمعرض نور خورشید قرار می گیریم که باعث بروز احساس ناراحتی می شه. بدیهیه که بعضی افراد نسبت به این مسئله واکنش بیشتری نشون میدن. تحقیقات متیو کلر و همکارانش نشون می ده که روحیه ی افراد در فصل بهار افزایش زیادی پیدا میکنه و فعالیت در فضای باز اونا بیشتر می شه. اما نکته جالب اینجاست که تواناییای شناختی مون هم در فصل بهار انعطاف پذیری بیشتری پیدا میکنه که باعث پیدا کردن راهکارهای خلاقانه تر واسه حل مسائل و مشکلات می شه.

گروه دیگری از افراد هم از مشکلات مضر فصلی رنج می برن که باعث بروز افسردگی شدید و تغییرات اساسی در کیفیت خواب، اشتها و انگیزه می شه. زنا بیشتر از دیگر افراد جامعه با این مشکل روبرو هستن. قرارگرفتن درمعرض نور آفتاب، ویتامین D بدن رو تأمین می کنه که دارویی اصلی واسه رفع احساس ناراحتیه.

۳. ویتامین D

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

خیلی از افراد با مشکل کمبود ویتامین D روبه رو هستن که دلیل اون هنوز مشخص نیس. البته می تونه با تغذیه و مدت زمانی که درمعرض نور آفتاب قرار می گیریم، در رابطه باشه. افرادی که پوست تیره تری دارن، بیشتر از بقیه با کمبود این ویتامین روبرو هستن، چراکه پوست اونا در جذب ویتامین D موجود در نور آفتاب، توانایی بالایی نداره. مشکلات کمبود ویتامین D کم نیستن. آمارها خوب رابطه کمبود ویتامین D و ناراحتی رو نشون میدن. محققان هلندی در سال ۲۰۰۸ تحقیقاتی رو روی ۱۲۰۰ نفر بالای سن ۶۵ سال انجام دادن. بررسی اونا نشون داد سطح ویتامین D در افرادی که علائم افسردگی داشتن، ۱۴ درصد کمتر از بقیه افراد بوده.

۴. هورمونا

هورمونا همون موادی هستن که از غدد درون ریز ترشح می شن و روی خیلی از عملکردهای بدن مثل رشد و نمو، روحیه، عملکردهای جنسی و متابولیسم اثر دارن. کم یا زیاد بودن بعضی هورمونا، مثل هورمونایی که از غده ی تیروئید ترشح می شن، یکی از فاکتورهای احتمالی در بروز احساس ناراحتی و افسردگی به حساب میاد.

بعضی نشونه های افسردگی با شرایط و کارکرد غده ی تیروئید در ارتباطه. هورمونا در چرخه قاعدگی در نوسان هستن که می تونه به بروز احساس ناراحتی در زمان قبل از قاعدگی منجر شه. این تغییرات در زمان یائسگی و قبل از اونم ایجاد می شن. البته همه افراد به یک اندازه در برابر این تغییرات هورمونی احساس ناراحتی نمی کنن. اگه احساس می کنین نسبت به این تغییرات هورمونی، آسیب پذیرتر هستین، پیشنهاد می کنیم به دکتر متخصص مراجعه کنین. روشای دیگری مثل طب سوزنی هم وجود دارن که سطح هورمونی رو که منجربه نامتعادلی روحیه می شه، کم می کنه.

۵. انتظارات

روحیه فقط به اتفاقاتی که در بدن رخ می ده وابسته نیس، بلکه به نگاه و طرز فکر هم بستگی داره (بله، واقعا طرز فکر ما بیشتر از چیزی که فکر می کنیم مهمه). در زندگی همه افراد مراحلی وجود دارن که در اون به سختی کار کردین، اما به نتیجه مطلوب نرسیدین. احساس می کنین به اندازه ای که سعی می کنین، پاداش نمی گیرین و از پس هزینه های خونه ی خوب، ماشین و تعطیلات برنمی آیید. شاید واسه پیداکردن شریک زندگی خود دچار مشکل شدین، اما فکر می کنین دوستان و اعضای خونواده با اینجور مشکلی روبه رو نیستن. شاید تصور می کنین واسه داشتن تموم چیزای خوب، باید بیشتر از دوستان و دور و بریا تون سعی کنین. شکست عشقی خوردین و زندگی هیچوقت با شما مساوی رفتار نکرده.

اگه توقع داشته باشی که همه چیز باید مساوی باشه، هیچ تغییری ایجاد نشه و بازخوردها همیشه مثبت باشن، اشتباه می کنین و باید خودتون رو واسه ناامیدیای بیشتر آماده کنین. پس اگه به خاطر اتفاقی که اتفاق افتاده، احساس ناراحتی می کنین، به خودتون یادآوری کنین که روزهای سخت وجود دارن و اینم بخشی از زندگیه. می تونین با دید بازتر نگاه کنین و روی نیمه ی پر لیوان متمرکز شید، به روزهای خوش زندگی و تجربیات شیرین قبلی فکر کنین و واسه ساختن آینده ای بهتر سعی کنین.

۶. اتفاقای تلخ کودکی

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   روانشناسی عشق؛ ۱۴ دلیلی که باعث می شه کسی عاشق تون شه 

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

اتفاقای پراسترس زندگی، منابع ذهنی و فیزیکی ما رو از بین می برن و ما رو در برابر ناراحتی و مریضیای جسمی ضعیف می کنن. مواردی مثل فقر، آزار جنسی و مرگ والدین در زمان کودکی، ذهن در حال رشد رو تحت اثر قرار می ده و انعطاف پذیری تواناییای شناختی ما رو کم می کنه. مثل اینه که مغز در روبرو شدن با استرس یا تهدید، واکنش شدیدی نشون بده و بعد نسبت بهش بی خیال نسبت به موضوع باشه. یکی از مشکلات استرس طولانی در کودکی اینه که انعطاف پذیری و توانایی ارتباطی مغز رو کم می کنه. پس، توانایی مغز در خروج از چرخه افکار منفی کمتر می شه و فرد دچار استرس بیشتری می شه.

۷. استرس زیاد

رابرت ساپولسکی در کتاب Why Zebras Don’t Get UIcers خوب توضیح داده که سیستمای مقابله با استرس در بدن آدم واسه جواب گویی به عوامل استرس زای قسمتی یا حادی طراحی شدن که در حالت عادی باید به شکل فیزیکی به اونا واکنش نشون داد. مثلا، پس از اونکه اجداد ما از خطر حمله ببرهای درنده فرار می کردن، می تونستن با آرامش بشینن و غذا بخورند، اما عوامل استرس زا در جهان امروز، بحرانی تر هستن و کنترل اونا دشوارتره.

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی
۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

در بیشتر موارد، پس از رفع یک عامل استرس زا، فرصت استراحت نداریم و باید با رقابت دیگری دست وپنجه نرم کنیم. استرسای مالی، تنهایی، درگیری دائمی با دور و بریا، زورگویی، رفت و اومد طولانی، مهارتای شغلی و تحصیلی و بیکاری، همه در بخشایی از زندگی جریان دارن و اثرات خود رو در همه مراحل به جا می ذارن. زمانی که استرسا یکی پس از دیگری و بدون فرصت واسه استراحت، سر راه مون ظاهر می شن، ضعیف و ضعیف تر میشیم و طبیعتا کمبود انرژی و ناراحتی به سراغ مون میاد.

۸. افکار منفی

دلیل دیگری که احساس ناراحتی رو توجیه می کنه، تفکر منفیه. شاید احساس بدی دارین، چون تموم روز به این فکر کردین که به چه دلیل هیچی خوبی در زندگی وجود نداره. سوزان نولن و همکارانش در دانشگاه میشیگان به این نتیجه رسیدن که فکرکردن دائمی به روحیه ی بد یا اتفاقای منفی زندگی، احساس بدتری رو ایجاد می کنه.

افکار منفی مثل زنجیر بهم وصلن؛ فکرکردن به یک اتفاق منفی، شما رو به طرف افکار منفی دیگر جهت می ده، تا اینکه در آخر با کوهی از غصه و مشکل روبرو میشید. با این کار به نگاه و انگیزه خود آسیب میزنین و توانایی حل مشکلات رو از دست میدید. اگه احساس کردین که وارد چرخه افکار منفی شدین، به سرعت از جای خود بلند شید و کاری دلخواه یا روزمره رو بکنین؛ کاری که ذهن تون رو درگیر کنه. می تونین خودتون رو با کارایی مثل شستن ظرفا، منظم کردن کمد لباسا، قدم زدن، رفت و اومد با دوستان و پروژه های کاری سرگرم کنین.

۹. منتقد داخلی

۱۰ یافته علمی که می گوید به چه دلیل بعضی وقتا بی دلیل احساس ناراحتی می کنین آموزشی

وجود یک منتقد داخلی رو احساس می کنین که همیشه از شما ایراد میگیره و سرزنش تون می کنه؟ منتقد داخلی، یه سری از اثرات منفی زندگی تون رو جمع می کنه و شما رو مقصر اصلی همه اونا می دونه. این منتقد توجه شما رو به طرف چیزای منفی جلب و لذت اتفاقای مثبت رو تخریب می کنه. منتقد داخلی همیشه تکرار می کنه که این لذتا همیشگی نیس و شما لیاقت اونا رو ندارین. اینجور حرفایی شما رو از «لحظه» خارج و ناراحتی شدیدی ایجاد می کنه.

تفکر منفی در حد و اندازه کم، یکی از علائم افسردگیه و می تونه به عنوان عامل اصلی در رفت و امد با رویدادهای منفی زندگی بکنه. اولین قدم واسه مقابله با منتقد داخلی اینه که از محتوای اون خبردار شین. بعد باید محتوا رو از اون خارج کنین. می تونین شکل و شمایل خاصی واسه این منتقد درنظر بگیرین؛ مثل یک پیرمرد بدعنق اخمو. اینجوری می تونین با این تصویر ذهنی گفت وگو کنین و بهش بگید که ساکت شه. منتقد داخلی واقعا یک نگاه منفی داره و توانایی مسئولیت پذیری شما نسبت به زندگی تون رو دست کم میگیره. حتی بعضی وقتا بسیار کمال گراست.

۱۰. تنهایی

مغز به شکلی طراحی شده که از ما می خواد بخشی از گروه های اجتماعی باشیم، پس اگه خلاف اون عمل کنیم، احساس تنهایی می کنیم. متأسفانه خیلی از افراد در خونوادهایی بزرگ می شن که اعضای اون از همدیگه حمایت و پشتیبانی نمی کنن. بعضی وقتا احساس می کنیم دوستان مون در راه زندگی شخصی خود قرار گرفتن و ما رو فراموش می کنن.

تحقیقات روی fMRI مغز افراد نشون می ده که پذیرفته نشدن در روابط اجتماعی، حتی به میزان کم، می تونه روی بخشایی از مغز اثر بزاره؛ دقیقا همونجوریکه دردهای فیزیکی اینجور تأثیری رو روی مغز ایجاد می کنن. احساس تنهایی و پذیرفته نشدن در گروه های اجتماعی باعث ناراحتی ما می شن. باعث می شه فکر کنیم چه اشکال و ایرادی داریم که هیچکی دوستی ما رو نمی خواد. همین مسئله، ناراحتی بیشتر و آسیب روحیه رو داره. ترس از پذیرفته نشدن در گروه های اجتماعی بیشتر باعث می شه که تنهایی رو ترجیح بدیم و به موندگاری چرخه افکار منفی ادامه دهیم.

واسه شکست دادن تنهایی می تونیم در فضای آزاد گشت وگذار کنیم و استعدادهای ذاتی مون رو که شاید به گسترش روابط اجتماعی منجر می شن، دنبال کنیم. رابطه با دوستان قدیمی و اعضای خونواده هم به این روند کمک می کنه.

کلام آخر

دلایل زیادی واسه ناراحتی و روحیه ی بد هست که تشخیص اونا سخته. اگه دو هفته متوالیه که اینجور احساسی رو تجربه می کنین، پیشنهاد می کنیم به دنبال درمان مناسب و پیدا کردن عوامل بیولوژیکی اون باشین. مشاوره با کارشناسان سلامت ذهن هم به مدیریت استرس کمک می کنه. می تونین با این کارشناسان درباره تغییرات بد زندگی، مشکلات جانبی شکستای عاطفی، اتفاقای گذشته و شرایط خانوادگی صحبت کنین. اگه از پس هزینه های مشاوره برنمی آیید، می تونین از داروهای ضدافسردگی واسه تغییر بیولوژی خود استفاده کنین. ورزش در فضای آزاد به افزایش روحیه منجر می شه و نور آفتاب لازم رو جفت و جور می کنه. از راهکارهای کاهش استرس استفاده کنین، مثل ورزش، یوگا یا مدیتیشن، تماشای فیلمای کمدی، ورزشای گروهی ، کارای خلاقانه و رفت و اومد با دوستان.



دسته‌ها: آموزشی