روانشناسی صنعتی و سازمانی (Industrial-organizational psychology) رو در ایران با نام روانشناسی صنعتی می شناسن. روانشناسی صنعتی شاخه ای از علم روانشناسیه که نظریها و اصول روانشناسی رو در سازمانا پیاده می کنه. این شاخه از علم، بر افزایش باروری در محیط کار و مواردی مثل شرایط مناسب فیزیکی و ذهنی کارمندان تمرکز داره. مطالعه رویکردها و رفتار کارکنان، آزمایش شرکتا و برگزاری دور های رهبری سازمان مثل وظایف روانشناسان سازمانیه. در این مقاله می خواهیم نگاهی کامل به این شاخه مهم روانشناسی داشته باشیم.

 

هدف کلی این شاخه ، مطالعه و درک رفتار آدما در محیط کاره.

بررسی روانشناسی صنعتی و سازماروانشناسی صنعتی و سازمانی چیه؟  آموزشی

روانشناسی صنعتی و سازمانی رو از دو جهت میشه بررسی کرد. اول جنبه ی صنعتی اینه که شامل بررسی بهترین روش هماهنگ شدن افراد با شغلای مختلفه. بعضی وقتا این بخش از روانشناسی صنعتی، روانشناسی کارکنان هم نامیده می شه.

کسائی که در این بخش کار می کنن، شخصیت کارمندان رو بررسی می کنن و بعد اونا رو با کاری که قراره بکنن هماهنگ می کنن. کارای دیگری که در این بخش از روانشناسی صنعتی قرار می گیرن شامل آموزش کارمندان، تهیه استانداردهای شغلی و انداز ه گیری کارکرد شغلی کارمندانه.

روانشناسی صنعتی و سازمانی چیه؟  آموزشی

جنبه ی دیگر روانشناسی صنعتی، بخش سازمانی اینه. این بخش بیشتر بر بررسی اثر سازمان بر رفتار افراد تمرکز داره. ساختار سازمانی، هنجارهای اجتماعی، روشای مدیریتی و انتظارات شغلی عواملی هستن که می تونن رفتار افراد در سازمان رو تحت اثر بذارن.

یک روانشناس صنعتی امیدواره با فهم اینجور عواملی، کارکرد و سلامت افراد رو بهبود بخشد و هم زمان سودآوری سازمان رو هم زیاد کنه.

فرق روانشناسی صنعتی

رشته روانشناسی صنعتی رشته ای کاربردیه اما بخش مهمی از اون تحقیقات نظریه. با توجه به اینکه روانشناسی صنعتی ریشه در روانشناسی تجربی داره، بعضی از زیرشاخهای این رشته شامل برهم عمل آدم و کامپیوتر، روانشناسی فردی و عوامل انسانیه.

بخشای اصلی روانشناسی صنعتی و سازمانی

روانشناسی صنعتی اصول و علم روانشناسی رو در محیط کار اعمال می کنه. این کار دقیقا به چه معناه؟ روانشناسان صنعتی چه کاری انجام میدن؟ اینجا به سرفصلای اصلی ای که یک روانشناس صنعتی ممکنه در کارش دنبال کنه، نگاهی کوتاه میندازیم.

انتخاب و استخدام کارمندان

روانشناسی صنعتی و سازمانی چیه؟  آموزشی

استخدام افراد مناسب واسه کار، در موفقیت یک شرکت نقش بسیار مهمی بازی می کنه و روانشناسان صنعتی در کنار کارمندان نیروی انسانی به انتخاب بهترین افراد در هر شغل کمک می کنن.

این فرایند می تونه با تعریف هر شغل و مشخص کردن معیارهایی واسه استخدام، ساختن واسه اعلام عمومیِ موقعیتای شغلی به داوطلبان و آخرسر انتخاب افراد از بین داوطلبان، انجام شه. طراحی کردن آزمونای استخدامی، کار دیگریه که روانشناسان صنعتی ممکنه در اون درگیر شن.

آموزش و پیشرفت شغلی

جدا از اینکه این روانشناسان صنعتی با استفاده از روانشناسی به آموزش کارمندان کمک می کنن. وظایف اونا می تونه شامل آزمایش اینکه واسه هر کار چه توانایایی لازمه و آموزش فنونی به مدیران واسه انگیزه دادن و کار کردن بهتر با کارمندان شون باشه.از طرف دیگه ممکنه این وظیفه هم بر عهده ی یک روانشناس صنعتی گذاشته شه که برنامه ای واسه بهبود مهارتای ارتباطی مدیران شرکت طراحی کنه، یک روش مدیریت قوی طراحی کنه و تواناییای حل مسئله مدیران رو بهتر کنه.

بیشینه کردن رفاه و کیفیت زندگی

کار روانشناسان صنعتی اینه که به حفظ سلامت ذهنی و روانی محیط کار کمک کنن. این فرایند معمولا با تعریف نقش شغلا شروع می شه و روانشناس صنعتی ممکنه موظف باشه شغلایی طراحی کنه که باارزش باشن. ساخت یک محیط کاری سالم، ایجاد یک نظام پاداش دهی مساوی و ایجاد این اطمینان که کارمندان از حقوق خود بهره مند می شن، از دیگر وظایفیه که در این بخش تعریف می شه.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   روانشناسی نوجوانان؛ چیجوری با فرزندمان در سن بلوغ رفتار کنیم؟ 

الان با توجه به اینکه صاحبان کسب وکار فهمیدن که کارمندان سالم کارایی بهتری دارن، خواسته واسه روانشناسان صنعتی افزیش پیدا کرده.

ارگونومی

روانشناسی صنعتی و سازمانی چیه؟  آموزشی

هنگامی که درباره روانشناسی صنعتی صحبت می کنیم یکی از موضوعاتی که به ذهن خطور می کنه، بخش ایه با نام ارگونومی یا فرایند طراحی وسیله و روشای کاری طوری که هر چه بهتر با تواناییا و محدویدتای آدم هماهنگ باشه. از کارشناسان این بخش انتظار میره محیط و وسیله مورد نیاز واسه کار رو طوری طراحی کنن که ایمن و دارای بیشترین بهره وری باشن. مثلا یک روانشناس صنعتی ممکنه در طراحی یک وسیله کامپیوتری یا یک خط مونتاژ کمک کنه و اونو متناسب با تواناییای فیزیکی کارگران بسازه.

پیشرفت سازمانی

ساختار مجموعه مراتبی یک سازمان تجاری می تونه بهره وری و سودآوری اونو تحت اثر بذاره. روانشناسان صنعتی میزان ساختاریافتگی سازمانا رو سبک و سنگین میکنه تا ضعفای اونا مشخص شه و تغییراتی واسه بهبود اون بسازن که کارایی رو به بیشترین حد ممکن برسونه، کارمندان رو راضی کنه و هزینه ها رو کاهش بده.

کارایی مدیریت و بهبود

صاحبان کسب وکار معمولا به دنبال این هستن که به کارمندان شون کمک کنن بهترین کارایی رو داشته و روانشناسان صنعتی معمولا به دنبال راه هایی هستن که به افراد در محیط کار کمک کنن کارا رو با اثر و کارایی بیشتری بکنن. این معمولا با ارزایابی کارایی کارمندان و بازخورد دادن به مدیران انجام می شه تا مشخص شه مدیران چه جوری کارشون رو انجام میدن و چیجوری با کارمندان در رابطه هستن.

زندگی کاری

این بخش روی افزایش رضایت مندی کارمندان و هم افزایش توانایی نیروی کار تمرکز داره. روانشناسانی که در این بخش کار می کنن به دنبال راه هایی می گردن که بازدهی کارا رو زیاد کنن یا برنامه هایی طراحی کنن که کیفیت زندگی در محیط کار رو بالا ببرن.

همونجوریکه مشاهده می کنین روانشناسی صنعتی و سازمانی رشته ای گسترده س و حوز های جورواجور داره و متخصصانی که در این بخش کار می کنن با مأموریتای متنوعی روبه رو هستن. این بخش می تونه بسیار هیجان انگیز و باارزش باشه و موقعیتای خیلی زیادی واسه پیشرفت داره. کتاب «راهنمای چشم انداز شغلی» ویرایش سال ۲۰۱۴ مدعیه که، انتظار میره روانشناسی صنعتی بیشترین رشد رو در ده سال آینده داشته باشه.

تحصیل در رشته روانشناسی صنعتی مناسب چه کسانیه؟

واسه دانشجویانی که علاقه دارن اصول روانشناسی رو در دنیای واقعی اجرا کنن، روانشناسی صنعتی و سازمانی پیشنهاد بسیار خوبیه. اگه به روانشناسی علاقه مند هستین و به رشته هایی چون طراحی محصول، کامپیوتر، آمار و مهندسی تمایل دارین، روانشناسی صنعتی شاید مناسب ترین رشته واسه شماس.

شاخه های اصلی روانشناسی صنعتی و سازمانی

تمایلای اصلی در روانشناسی صنعتی موارد زیر هستن:

• طراحی اجناس

• آزمایش کارمندان

• رهبری

• تنوع در محیط کار

• بهره وری در محیط کار

• انگیزه کارمندان

شخصیتای برجسته

افراد بسیاری در مورد ی روانشناسی صنعتی و سازمانی فعالیت داشتن. مثل مهم ترین اونا میشه به شخصیتای زیر اشاره کرد:

• هوگو مانستربرگ

• فردریک تیلور

• رابرت یرکس

• جیمز مککین کتل

• التون مایو

• کروت لوین

منبع : verywell.com


دسته‌ها: آموزشی

دیدگاهتان را بنویسید