چارچوبهای تصمیم محور- ترکیبی و …

 چارچوبهایی برای استفاده از اطلاعات:

در این مفهوم چارچوب عبارت است از «درگیر شدن با روشهایی که افراد به کار می بندند» چارچوب به ما کمک می کند تا بفهمیم چگونه فناوری اطلاعات به افراد در محیط کار کمک می کند.در واقع چارچوب عبارت است از یک مدل مفهومی که به ما کمک می کند تا فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی را بفهمیم و در رابطه با آن بحث کنیم. چارچوب روشهایی را برای ما فراهم میکند تا بتوانیم افکار و دانسته هایمان را سازماندهی کنیم و مسائل را تجزیه و تحلیل نماییم .(لوکاس [1]،2000)

 

  • چارچوبهای تصمیم محور:

از نظر سایمون تصمیم گیری دارای سه مرحله شناخت، طراحی و انتخاب می باشد. ولی بر خلاف نظر سایمون که تاکیر بر روشها و تکنیک های تصمیم گیری داشت. آنتونی تاکید بر هدف فعالیتهای تصمیم گیری دارد. همچنین سایمون اعتقاد بر دو نوع تصمیم برنامه ریزی شده و تصمیم برنامه ریزی نشده داشته است. ولی بر خلاف این ایده بسیاری از مسائل بینابین هستند که باید به این نکته نیز توجه کنیم. تصمیمات برنامه ریزی شده به طور سنتی به وسیله عادت، تکرار و همچنین توسط قوانین و رویه های مشخص اتخاذ نمی شوند. از جمله فنون جدید برای حل این نوع مسائل می توان به پژوهش عملیاتی، تحلیل ریاضی، مدل سازی و شبیه سازی اشاره نمود. تصمیمات غیر برنامه ریزی شده میل به سوی قضاوتی شده و شهودی بودن دارند.

  • چارچوب ترکیبی:

یکی از طبقه بندیهای مشهور مربوط به چارچوب گری و اسکات مورتن می باشد. در این مدل مورتون بیان می کند که استفاده از واژه های تصمیمات ساختاری و غیر ساختاری مناسب تر از واژه های برنامه ریزی شده و برنامه ریزی نشده می باشد. در تصمیمات ساختاری مازهای سه گانه ( تشخیص، طراحی و انتخاب) کاملا مشخص و ساخت یافته هستند ولی در تصمیم های غیر ساختاری، تمام سه مرحله غیر ساخت یافته هستند و هر تصمیمی بین این دو طیف باشد نیمه ساختاری نامیده می شود( گری و مورتن[2]، 1971)

2-1 جدول چارچوب گری و اسکات  مورتن

برنامه ریزی استراتژیک کنترل مدیریتی کنترل عملیاتی طبقه
مکان یابی صنعت، حمل و نقل بودجه بندی گزارشهای پرسنلی پردازش و فرآیند سفارش و حسابداری پرداختها ساخت یافته
شروع به تولید محصول جدید تحلیل واریانس کنترل موجودیها ، برنامه ریزی تولید نیمه ساخت یافته
برنامه ریزی برای تحقیق و توسعه مدیریت منابع انسانی مدیریت نقدی ( موجودی) غیر ساخت یافته

بسیاری از افراد صاحب نظر در زمینه فناوری اطلاعات و سیستم های اطلاعاتی اعتقاد دارند که تصمیمات غیر ساخت یافته بیشترین هزینه را برای سازمان در بردارند و توسعه سیستم هایی برای حل مسائل غیر ساخت یافته بزرگترین چالش برای سازمانهای امروزی است و بدون شک در مقایسه با مسائل ساخت یافته از میزان ریسک بالاتری برخوردار است. در واقع هدف و تکنیکهای طراخی تصمیمات ساخت یافته از غیر ساخت یافته هدف سیستم های اطلاعاتی معمولا عبارت است از توسعه پردازش اطلاعات، ولی در تصمیمات غیر ساخت یافته هدف سیستم های اطلاعاتی، توسعه سازمان و ارائه خروجیهای اطلاعاتی بیشتری برای تصمیم گیرندگان است.

  1. چارچوب هارلود لویت:

چارچوب گسترش یافته ای توسط هارولد لویت ارایه شده است که دیدگاه جدیدنری را ارائه می دهد. شکل ریز بیان می کند که سازمانها ساختارهای داخلی را گسترش می دهند تا افراد بتوانند وظایف شغلی خود را انجام دهند. در این شکل فناوری اطلاعات از دیگر اشکال فناوری جدا شده است بدین علت که فناوری اطلاعات نقش کانونی در پیوند دادن اجزا سازمان با یکدیگر ایفا می کند تا سازمان بتواند وظایف خود را انجام دهد. جنبه خاص  این مدل این است که تغییر خاص در یک بخش باعث تغییر در بخش های دیگر می شود. جدول زیر شرح جزییات مدل را مشخص می کند. ( لویت[3]، 1998)

 

 

 

 

 

 

 

شکل 3-2: چارچوب لویت

 

جدول 2-2: تشریح چارچوب لویت

الف) ساختار سازمانی:

ساختار رسمی سازمانی ( سلسله مراتب، تیم های کاری)

نقش های سازمانی مسئولیتها

اهداف سازمانی، استراتژی ها، خط مشی ها

ساختار روابط غیر رسمی، فرهنگ

مکانیزمهای رسمی و غیر رسمی پردازش اطلاعات

ب) افراد:

عوامل داخلی: من، آموزش، دانش، مهارتهای مدیریتی، مهارتهای رهبری، نوع شخصیت، سبک شناختی

عوامل انگیزشی: اهداف شخصی، مطلوبیتها

عوامل بین شخصی: نسبت و روالط میان سازمان، دوستان|، اتحادها، فرآیندهای کنترل

عوامل بیرونی: نقش ها، مسئولیت ها، پست های سازمانی

ج) وظایف:

مقولات مدیریتی: بررسی دقیق، سازماندهی، انگیزش، نظارت و کنترل

فعالیت های تکراری و فعالیت های غیر تکراری

سطح فردی، یادگیری، ارتباطات، تصمیم گیری، اجرا

د) تکنولوژی:

ساختار دارایی های فیزیکی، زمین، ساختمان، کارخانجات، تجهیزات.

ساختار داراییهای مالی/توزیع جغرافیایی منابع

ه) فناوری اطلاعات

پایگاه داده ها، وسایل ذخیره سازی

توانمندیهای محاسباتی، نرم افزار

توانمندیهای ارتباطی، شبکه ها

پایگاههای دانش

طرحهای اطلاعاتی

و) محیط

اقتصاد ملی و جهانی

مشتریان، عرضه کنندگان و رقبا

تولیدات، جایگزین ها / نوآوریهای تکنولوژی

4-چارچوب گری و اسکات مورتون:

چارچوب ارایه شده توسط گری و اسکات مورتون برای 3 دهه توانست به عنوان یک پارادایم باقی بماند. اما ما در حال حاضر با بسیاری از انواع سیستم ها و فناوری های جدید نسبت به موقعی که این چارچوب مطرح شد روبرو هستیم. سیستم هایی را که اخیرا مطرح نموده اند ممکن است که توسط افراد، گروه های کاری یا سازمانها استفاده شود یا حتی ممکن است این سیستم ها بین سازمانی باشند که یک یا بیش از چند سازمان را به هم متصل می سازند. مدلی که ارائه شده است شرح می دهد که فناوری اطلاعات افراد، گروه های کاری و سازمانها را پشتیبانی می نماید. افراد از این فناوری کمک می گیرند تا وظایف مدیریتی از این قبیل طراحی سازمان، فرموله کردن استراتژی سازمان، تصمیم گیری و از این قبیل وظایف را انجام دهند. ( لوکاس[4]، 2000)

4-2:چارچوب گری و اسکات مورتون

 

 

 

بخشهای کلیدی این چارچوب عبارتند از:

تمرکز بر سازمان به عنوان جز اصلی مطالعه فناوری اطلاعات

نقش فناوری اطلاعات در پشتیبانی تصمیمات و وظایف مدیریتی

ماهیت تسری یابنده فناوری اطلاعات در سازمان

[1]Lucas

 

[2]Gary & Morton

[3]Leawit

[4]Lucas