نکاتی که در فناوری اطلاعات هر انسانی باید بداند

الف) تقویت مهارت ادراکی:

از جمله نشانه های انسان توسعه یافته، داشتن مهارت ادراکی است، مهارت ادراکی توانایی درک این نکتع است که کارکردهای گوناگون سازمان با یکدیگر وابسته است و تغییر در هر یک از بخشها الزاما بخشهای دیگر را تحت تاثیر قرار می دهد. مهارت ادراکی چیزی نیست که بتوان با یک دوره آموزش نظری آن را ایجاد کرد بلکه فکر کارکنان باید تغییر کند و در واقع اندیشه ادراکی تبدیل به کنش ادراکی می شود.

زیر بنای مهارت ادراکی تفکر سیستمی است و از طریق فناوری اطلاعات می توان مهارت ادراکی را ایجاد و پرورش داد و این به خاطر این است که فناوری اطلاعات یک سیستم است که در عمل مهارت ادراکی و سیستمی فکر کردن و عمل کردن را به افراد یاد می دهد.

به طور کلی فناوری اطلاعات در ابعاد زیر به تقویت مهارت ادراکی کمک می کند:

  • قدرت شناخت فرد به لحاظ آگاهی از عناصر سیستم اطلاعاتی تقویت می گردد.
  • قدرت درک روابط بین اطلاعات و مولفه ها تقویت می شود.
  • تصویر کلی و جمع بندی کلی از اطلاعات به دست می آید.
  • به لحاظ درک روابط منطقی بین داده ها، فرد به تفکر منطقی مجهز می شود.
  • قدرت پیش بینی بالا می رود.

 

  • تقویت مهارت تصمیم گیری:

تصمیم گیری فرآیندی است که در آن نقش اصلی را اطلاعات بازی می کند، یعنی اول بایستی اطلاعات مورد نیاز تصمیم گیری فراهم شود تا بتوان اطلاعات را ترکیب و تصمیم گیری کرد. فناوری اطلاعات موجب می شود که افراد سازمان از بین اطلاعات تولید شده اطلاعات مربوط به تصمیم مورد نیاز را انتخاب و پردازش و مورد استفاده قرار دهند. در فرآیند تصمیم گیری، کارکنان نحوه استفاده از اطلاعات را یاد می گیرند. عادت کرده ایم با هر اطلاعاتی که به دستمان می رسد، تصمیم گیری کنیم که این کار حرفه ای نیست. تکیه به عقاید افراد ناوارد و غیر متخصص نه تنها دردی را دوا نمی کند بلکه آدمی را به ورطه گمراهی می کشاند. همین مشورت و کسب اطلاعات از افراد غیر متخصص سبب می گردد که انسان در تصمیم گیری به خطا رود. (فرهودی،1379)

از شاخص های انسان توسعه یافته این است که در تصمیم گیری فرآیند کسب اطلاعات از منابع غیر موثق و در دسترس را جایگزین کسب اطلاعات از منابع موثق کند که این امر نیازمند وجود ساختار اطلاعاتی است. یعنی زمانی که فناوری اطلاعاتی وجود داشته و قابل دسترس است. (گیوریان ، 1380)

افراد بر اساس اطلاعات دقیق تصمیم گیری گرده و در واقع سیستم های اطلاعات مدیریت مانند سیستم های پشتیبان مدیریت و سیستم های پشتیبان تصمیم گیری می توانند اطلاعات به هنگام، مناسب و سریعی را در اختیار قرار دهند تا حداقل اشتباه تصمیم گیری کرد. بر این اساس افراد از مهارت تصمیم گیری عملی بهره مند می شوند و از این بابت به مهارت تصمیم گیری در عمل منجر می گردد.

به طور کلی IT  در ابعاد زیر به تقویت مهارت تصمیم گیری کمک می کند:

  • مسئله یابی و فرصت یابی که سنگ بنای تصمیم گیری استراتژیک است، سریعتر و دقیقتر انجام می شود.
  • برنامه ریزی جامع بهتر تدوین می گردد.
  • کیفیت تصمیمات افزایش می یابد.
  • زمان تصمیم گیری به حداقل می رسد.
  • خطای انسانی در شبکه پردازش اطلاعات سازمانی کاهش می یابد.
  • گرایش به سمت فرضهای تصمیم گیری عقلایی به وجود می آید.
  • از طریق بازخوردهای سریع مهارت تصمیم گیری اصلاح می شود. ( وارث ،1377)

 

  • به وجود آمدن روحیه پژوهشی:

یکی از کیفیتهایی که بیانگر انسان پرورش یافته است، این است که آنان روحیه پژوهشگری داشته باشند. بوجود آوردن چنین کیفیتی را با کلاس و آموزش رسمی نمی توان ایجاد کرد ولی از طریق پیاده سازی ساختار فناوری اطلاعات کارکنان به راحتی به آن مجهز می شوند. اطلاعات خمیر مایه و اساس تحقیقات است و زمانی که فناوری اطلاعات به راحتی اطلاعات را در اختیار کارکنان قرار دهد و یا فناوری اطلاعات افراد را احاطه کرده باشد، کارکنان به شکل ساختاری و خود جوش به تحقیق روی آورده و روحیه پژوهشگری تقویت می شود. به طور کلی فناوری اطلاعات در ابعاد زیر به تقویت روحیه پژوهشی کمک می کند:

  • توانمندی به کارگیری اطلاعات در افراد تقویت می شود.
  • توانایی انتخاب اطلاعات بالا می رود.
  • قدرت شناخت افراد افزایش می یابد.
  • افراد نسبت به اطلاعات حساس می گردند.
  • پژوهش گروهی شکل می گیرد.

در شکل زیر نحوه تعامل اطلاعات و انگیزه به کارگیری آن در تقویت روحیه پژوهشی نشان داده شده است. همانطوری که در شکل زیر نشان داده شده است، زمانی که فناوری اطلاعات ضعیف و انگیزه به کارگیری آن نیز کم باشد، روحیه تکرار مطالب قبلی حاکم و در حالتی که فناوری اطلاعات قوی و در دسترس و انگیزه به کارگیری کم باشد، روحیه پژوهش به لحاظ هجوم اطلاعاتی شکل می گیرد و زمانی که انگیزه به کارگیری اطلاعات زیاد ولی فناوری اطلاعات ضعیف باشد، روحیه پژوهش عقیم می ماند، در حالت مطلوب فناوری اطلاعات قوی و انگیزه زیاد روحیه پژوهشی را در کارکنان کاربردی می کند.

کاربردی ونهادینه شدن روحیه پژوهشی
قوی و در دسترس

 

تکنولوژی اطلاعات

 

ضعیف

هجوم اطلاعات

روحیه پژوهشی عقیم روحیه تکرار

زیاد                       انگیزه استفاده از اطلاعات                     کم

شکل 5-2:شکل گیری روحیه پژوهشی