مديريت ناوگان-مديريت دارايي‏ها-مديريت ترافيک

مديريت ناوگان حمل و نقل عمومي: يکي از اصلي‏ترين موارد استفاده از اين سيستم‏ها، مديريت ناوگان حمل و نقل عمومي (تاکسي، اتوبوس، …) است که کمک شاياني در جهت انجام بهينه وظايف سازمانهاي مرتبط با اين موضوع از جمله پليس و شهرداري مي‏نمايد. به کمک اين سيستم مي‏توان با نظارت کامل بر نحوه عملکرد بخش‏هاي مختلف مجموعه حمل و نقل عمومي، مسائل و مشکلات و چالش‏هاي موجود را که سبب عدم کارکرد بهينه سيستم حمل و نقل مي‏شوند به راحتي شناسايي کرد  و در جهت رفع آنها اقدام نمود. مسائلي از قبيل آگاهي سريع از خرابي وسائل نقليه عمومي، تعداد فعال در هر لحظه، سرعت و مسير حرکت، توقف‏هاي غيرضروري و طولاني و … که تأثير مستقيم بر کارايي سرويس‏دهي دارند از جمله قابليتهاي اين سيستمها هستند. همچنين از اين سيستم مي‏‏توان در جهت کمتر شدن معضل ترافيک و نظارت دقيق بر حسن انجام وظايف محوله به سيستم ناوگان حمل و نقل عمومي استفاده نمود.

2- مديريت دارايي‏ها: نظارت بر فعاليت‏ها و خدمات ارائه شده توسط ماشين‏آلات و تجهيزات شهرداريها به کمک اين سيستم ميسر مي‏شود. (در ايران اين قبيل وظايف بر عهده سازمان موتوري شهرداري مي‏باشد) به اين ترتيب مي‏توان به صورت لحظه‏اي از وضعيت تجهيزات و ماشين‏آلات اطلاع کسب نمود.

3- سرويس‏هاي ايمني شخصي: سرويس‏هايي از قبيل ردگيري کودکان، سالمندان و حتي دارايي‏هاي شخصي افراد به عنوان سومين کاربرد سيستم رديابي با GPS شناخته مي‏شود. شهرداري‏ها مي‏توانند با ايجاد بسترهاي لازم براي سرويس‏هايي از اين دست به ارائه خدمات به شهروندان بپردازند.

 

 سيستم اطلاعات جغرافيايي[1]

سيستم اطلاعات جغرافيايي براي جمع‏آوري، ذخيره و تجزيه و تحليل داده‏هايي استفاده مي‏شود که موقعيت جغرافيايي آنها يک مشخصه مهم و اصلي محسوب مي‏شود و يا به نحوي با موقعيت جغرافيايي در ارتباط هستند. به عبارت ديگر سيستم اطلاعات جغرافيايي عبارتست از يک مجموعه رايانه‏اي ويژه که قابليت‏هاي جمع‏آوري، ذخيره‏سازي، مديريت، بازيابي، تغيير، تحليل، مدل‏سازي و نمايش اطلاعات مکاني و غير مکاني را دارد. [Turban, 2001, p45]

در سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي براي هر پديده جغرافيايي دو مسأله مد نظر است: پديده چيست؟ در كجا قرار دارد؟

چون حجم داده‌هاي جغرافيايي بسيار زياد است، لذا قدرت سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي, يك عامل حياتي در آناليز اين داده‌ها محسوب مي‌شود. حجم داده‌هاي جغرافيايي به اين دليل كه ممكن است با صدها يا هزاران نوع عارضه سروكار داشته باشيم، و صدها نوع مشخصه به يك عارضه نسبت داده شوند بسيار زياد است. اين اطلاعات ممكن است به صورت نقشه، جداولي از داده‌ها و با فهرست‌هايي از اسامي يا آدرس‌ها باشند. كاركردن با اين حجم زياد داده‌ها با روشهاي معمولي و غير كامپيوتري بسيار مشكل و وقت‌گير, در بعضي موارد حتي غير ممكن است اما هنگاميكه همين داده‌ها وارد يك GIS مي‌شوند، مي‌توان به راحتي انواع پردازش‌ها و تجزيه و تحليل‌ها را با صرفه‌جويي در هزينه و زمان بر روي آنها انجام داد.

برنامه‌هاي GIS در حال حاضر در زمينه‌هاي زير از كاربرد وسيعي برخوردار هستند:

  • سيستمهاي اطلاعات گردشگري
  • مشاهده روابط دروني داده‌هاي آماري زمين مرجع
  • پيدا كردن محل‌هاي خاص (مثل فروشگاهها، زمينهاي ورزشي و …)
  • سيستم اطلاعات ترافيك

تنها دانشمندان علوم زمين به داده‏هاي مکاني و تحليل آنها نياز ندارند، بلکه برنامه‏ريزان شهري به کمک GIS مي‏توانند به يكپارچه‏سازي اطلاعات مورد نياز در مديريت شهر بپردازند. يکپارچه‏سازي اطلاعات مربوط به تجهيزات زيرزميني نظير لوله‌كشي‌هاي آب، برق ، فاضلاب، تجهيزات و كابلهاي مخابراتي، گاز و مترو، اطلاعات پراکندگي مکاني انواع جرائم شهري، پراکندگي بيماري‏ها، توزيع مکان‏هاي تجاري و پراکندگي فروشگاه‏ها و مکان‏هاي تجاري از جمله اطلاعاتي هستند که در قالب سيستم‏هاي اطلاعات جغرافيايي به تصميم‌گيري بهتر در برنامه‌ريزي و مديريت امور شهر کمک مي‏کند. [بارو، 1384، ص 8]

سيستم حمل و نقل هوشمند[2]

سيستم حمل و نقل هوشمند (ITS) كه حمل و نقل تله‏ماتيك[3] نيز خوانده مي‌شود طيف وسيعي از ابزارهاي جديد براي اداره شبكه حمل و نقل وسرويس دهي به مسافران است. اين سيستم از طريق ارائه اطلاعات لحظه‌اي[4] در خصوص وضعيت حال حاضر ترافيك شبكه جهت برنامه‌ريزي سفر، اين امكان را به مسئولين، سازمانها و مسافران مي‏دهد تا از اطلاعات بهتر و هماهنگي مناسب‏تر بر‌خوردار شده و تصميمات صحيح‏تري اتخاذ نمايند. نظارت بر ترافيك، تشخيص تصادفات و پشتيباني موارد اورژانسي از جمله قابليت‏هاي سيستم‏هاي حمل و نقل هوشمند مي‏باشد.  [US DOT[5]]

مديريت ترافيک و همچنين سيستم اطلاعات مسافرين، دو نمونه از کاربردهاي ITS در مديريت شهري هستند. [سيدحسيني، 1380، ص 25]

1- مديريت ترافيک (ATMS[6]) و کنترل ترافيک شهري (UTC[7]): استفاده از سيستم‌هاي پيشرفته مديريت و کنترل ترافيك سبب بكارگيري شبكه جاده‌اي در حداكثر ظرفيت مي‌شود. اهداف اين سيستم‏ها كاهش تراكم و كاهش آلودگي، كاهش حوادث رانندگي و صرفه‎جوئي در انرژي و حفظ محيط زيست مي‏باشد. اين امر از تركيب خدمات و عملکردهاي زير تشكيل مي‌گردد:

  • هماهنگي چراغ‌هاي راهنمايي براي به حداقل رساندن تأخيرات و كنترل صف اتومبيل‌ها
  • كنترل رمپ ورودي بزرگراه‏ها براي حفظ تراكم زير حد اشباع
  • تشخيص و مديريت حوادث نظير تصادفات و خرابي وسايط نقليه
  • جمع‏آوري خودكار اطلاعات ترافيك مثل حجم و سنگيني ترافيك
  • كنترل چراغ‌هاي راهنمايي براساس اطلاعات جمع‏آوري شده
  • ارائه اطلاعات به رانندگان در مورد تراكم ترافيك از طريق تابلوهاي مخصوص و ساير ابزارها

مخابره دستورات از مركز كنترل ترافيك به پليس محلي

[1] Geographic Information System (GIS)

[2] Intelligent Transport System (ITS)

[3] Transport Telematics

[4] Online

[5] www.its.dot.gov/its_overview.htm

[6] Automatic Teraffic Management System (ATMS)

[7] Urban Terrafic Control (UTC)