سطوح مسئوليت اجتماعی :

سطوح مسئوليت اجتماعی :

مسئوليت اجتماعی در سه سطح سازمان ها ،ناحيه ای بخشی و ملی مطرح می شود .

1-  سازمان ها

مديريت استراتژيک نوآوری ، مديريت استراتژيک منابع انسانی ، ايجاد شايستگی ، مدل های جديد برای  سازمان دهی کار و موافقت های نوآوری.

2- ناحيه ای و بخشی :

توسعه گروهی (خوشه ای ) ، شبکه ها و مشارکت ها برای نوآوری ، برنامه هايی برای توسعه بخشی             ( ناحيه ای) و يادگيری ناحيه ای .

3- ملی :

هماهنگی (سازگاری ، نوآوری ، تحصيلات و سياست های بازرگانی) ، سيستم های ذينفعان در جهت تغيير ، سيستم های پيش بينی برای منابع جديد جهت اشتغال ، برنامه های فعال برای تعليم و تربيت و آموزش ، استراتژی يادگيری در طول زندگی ، تنظيم بازار نيروی کار ، انتقال و ايجاد صلاحيت ها و شايستگی ها. Moftalen,2007,9))

 اهميت مسئوليت اجتماعی سازمان ها

مطالعه موضوع مسئوليت اجتماعی به دلايلی چند دارای اهميت می باشد.

1- تصميمات مديران در بخش های مختلف جامعه تأثيرات عميق می گذارد ، بنابراين توجه مديران به مسئوليت اجتماعی شان در زمان اتخاذ تصميم اهميت زياد دارد تا از تحميل خسارت به جامعه جلوگيری شود.

2- چنانچه افراد ،گروه ها ، سازمان ها و مؤسسات جامعه خود را نسبت به رويداد ها ، اتفاقات و بحران های مختلف مسؤل دانسته و در حل بحران ها تلاش نمايند ، بسياری از بحران ها در زمان کوتاه حل شده و جامعه ای سالم و آرام بوجود می آيد.

3- سازمان ها برای حفظ و بهبود جايگاه خود در جامعه بايد به مسئوليت اجتماعی شان توجه کنند تا جامعه دامنه فعاليت های آنها را محدود نکرده و از مشروعيت در جامعه برخوردار باشند.

4- سازمان ها به هر نحوی که عمل کنند ، عملکردشان روی جامعه تأثير می گذارد و اين تأثير خوب يا بد ، به خود سازمان منعکس می گردد. بنابراين بد عمل کردن مديران موجب مشکلاتی برای جامعه می شود که در نهايت گريبان خودشان را نيز خواهد گرفت.

5- هزينه جامعه با مديرانی که نسبت به آن احساس مسئوليت  نمی کنند ، به طور شديد و غير معمولی بالاست.(الوانی ،1377 ،21)

سازمان ملل دلايل زير را برای با اهميت بودن و ضرورت توجه به جامعه از سوی شرکت ها  لازم می داند :

1-  سرمايه گذاری در يک محيط سالم و نوين برای فعاليت بخش خصوصی :

شرکت های توليدی و رقابتی در جامعه ای با ثبات و امن ، قابل پيش بينی و بدون تبعيض و اقتصاد نافاسد و قانونمند بهره بسيار می برند.

2- مديريت مستقيم هزينه و خطر :

چالش هايی نظير نابودی محيط زيست ، تغييرات جوی ،ايدز، ناسازگاری قومی و نبود نظام با کفايتی برای حفظ و ارتقاء سلامتی و آموزش می تواند سبب افزايش هزينه های اجرايی ، هزينه های خريد مواد اوليه ، استخدام، آموزش و ساير هزينه های پرسنل ، ايمنی ، بيمه و سرمايه گذاری می شوند. اين عوامل همچنين می توانند سبب بروز خطرهای مالی کوتاه و طولانی مدت ،تزلزل در بازار، پيگرد های قانونی و سلب اعتبار و شهرت گردند. شرکت های آگاه و پيگير مقابله با اين چالش ها ، قادر به کاهش خطر ريسک ، مديريت شهرت و اعتبار ، کم کردن هزينه ها ، اصلاح کارايی منابع و افزايش توليد می باشند.

 

 

3- فراهم آوردن فرصت های جديد :

برخی از موفق ترين و نوآورترين شرکت های جهان برای مقابله با دشواری های اجتماعی و محيط زيستی، اقدام به توليد کالاها ، خدمات و فن آوری های ويژه ای نموده اند و در برخی موارد حتی الگو کار خود را تغيير می دهند. برای اين شرکتها مسئوليت اجتماعی يک فرصت اجتماعی برای نوآوری ، ايجاد ارزش و   رقابت پذيری است .  Nelson,2003,59))

مسئوليت پذيری اجتماعی ازدو جهت کلان اهميت دارد و برابعاد عملکرد سازمان تأثير می گذارد:

1) واضح است که مصرف کنندگان خواهان خريد کالا از شرکت های مورد اعتماد هستند. تأمين کنندگان خواهان کالا برای سازمان هايی هستند که مورد احترام باشند . سرمايه گذاران کالا خواهان حمايت از  سازمان هايی هستند که از لحاظ اجتماعی مشروع باشند و سازمان های  غيردولتی و انتفاعی خواهان همکاری با سازمان هايی هستند که به دنبال راه حل های عملی برای اهداف مشترک اجتماعی باشند.

2) مسئوليت اجتماعی شرکت ها به عنوان يکی از عناصر استراتژی و به دليل داشتن  چهار روند معين در مباحث  سازمانی موضوعی مهم و به روز به شمار می آيد:

الف) افزايش ثروت : مصزف کنندگان ثروتمند می توانند کالا های خود را انتخاب و خريداری کنند و اغلب مايلند برای مارکی که به آن اعتماد دارند و حسن شهرت دارد ، مبلغی اضافه تر بپردازند.

ب) جهانی شدن و جريان آزاد اطلاعات : هرگونه سهل انگاری سازمان ها در رابطه با مسئوليت اجتماعی شرکت ها به طور سريع قابليت انتشار در سراسر جهان را دارد و علاوه بر آن ارتباطات بين گروه های فعال و هماهنگ سازی جمعی بسيار تسهيل شده است.

ج) استفاده معقول از انرژی و منابع اکولوژيکی : کره زمين به لحاظ اکولوژيکی محدود است . سازمان ها و شرکت هايی که نسبت به محيط زيست مسئوليت پذير نباشند از طريق جريمه های تعين شده توسط دادگاه، تبليغات منفی و برخوردهای گروه های فعال اجتماعی قرار می گيرند. (Chandler,David,2006,19)

 ديدگاه های نظری پيرامون مسئوليت اجتماعی:

نظريات و ديدگاههاي مختلفي در ارتباط با موضوع و مفهوم و كاركرد مسئوليت اجتماعي شركتها به ويژه از سوي صاحب نظران مديريتي ، سازمان هاي بين المللي ، جنبش هاي اجتماعي ، نهادهاي مالي و سياستگذاران عمومي ارايه شده است .ديدگاههايي كه به طور كامل با مسئوليت اجتماعي مخالفت مي ورزند تا ديدگاههايي كه شركتها را به دليل تأثير وقدرتشان در جامعه جايگزين كاركردهاي حكومت مي كنند و ديدگاه هاي ميانه اي كه سعي كرده اند حد و مرزي براي مسئوليت اجتماعي قائل شوند ، مسئوليت اجتماعي را تاحدي بپذيرند كه به سودآوري شركت لطمه اي نخورد.

دور نمايي از ديدگاههاي مختلف در مورد مسئوليت اجتماعي شركتها در جامعه

جدول زير دورنمايي از نظرات مختلف را با توجه به نقش مناسب كسب و كار در جامعه نشان
مي دهد.  در يک طرف كساني هستند كه معتقدند كسب و كار تنها مسئوليت اقتصادي دارد و بايد در كنار رعايت قانون سوددهي داشته باشند( ديدگاه سود دهی خالص) ودر قسمت وسط كساني هستند كه به سادگي از مديران شركت ها مي خواهند كه نسبت به اثرات اجتماعي تصميماتشان حساس تر باشند؛ بويژه در مورد زيانهاي بالقوه به ذينفعان (ديدگاه اخلاقي) و در طرف ديگر ديدگاه كساني است كه مي خواهند نقش شركت ها را بطور فعال در برنامه هايي كه مشكلات مختلف جامعه را برطرف مي كند، مشاهده كنند؛ مثلاً از طريق ايجاد فرصت هاي شغلي، بهبود وضعيت محيط زيست، ارتقاء سطح عدالت در سراسر جهان، حتي در صورتي كه اين فعاليت ها هزينه هايي را براي سهامداران در پي داشته باشد(ديدگاه خدمات اجتماعي يا بشردوستانه). در يك طرف اين ديدگاه ها پيرامون نگراني اساسي در مورد ارزش هاي اقتصادي مانند بهره وري و كارآيي است و از پرداختن به مسائل اجتماعي اجتناب مي شود. در طرف ديگر اين ديدگاه ها نگراني اوليه در مورد رفاه اجتماعي است، حتي به قيمت استفاده از سودها Lantos,2001,16)).

 

 

 

چگونگي نقش حكومت در جامعه نويسنده
ديدگاه سوددهي خالص اقتصادي:

كسب و كار از استانداردهاي اخلاقي پاييني نسبت به جامعه برخوردار است و هيچ مسئوليت اجتماعي جز پيروي ازقانون ندارد

Albert Carr
ديدگاه سوددهي معين اقتصادي: كسب وكار بايد دارايي سهامدار را به حداكثر برساند، از قانون پيروي كند، اخلاقي باشد. Milton Friedman
ديدگاه آگاهي اجتماعي اخلاقي: كسب و كار بايد در مقابل زيان هاي بالقوه فعاليت هايش بر روي      گروه هاي مختلف ذينفع هوشيار باشد. R.Edward Freeman
بشردوستانه: ديدگاه خدمات اجتماعي / ديدگاه عملكرد اجتماعي شركت ها : كسب و كار بايد از منافع گسترده اش براي خدمت به جامعه استفاده كند. Archie Carooll

جدول2-1 نقش حکومت در جامعه