تاثیرات تحقیقات بزرگان در مورد فناوری اطلاعات

-4-2 تحقیقات دووت[1] و همکارانش

دووت و همکارانش به بررسی تاثیر فناوری اطلاعات بر مشخصه های سازمانی پرداختند و نتایج خود را تحت عنوان پیامدهای سازمانی حاصل از کاربرد فناوری اطلاعات ارائه کردند. آنها ابتدا به تشریح دو عملکرد اصلی می پردازند که منجر به سودمندی فناوری اطلاعات می شود که عبارتند از: کارآیی اطلاعات و تضایف اطلاعات. آنها معتقدند که فناوری اطلاعات با این دو ویژگی بر مشخصه های سازمان تاثیر گذاشته و منجر به پنج پیامد سازمانی می شود که این پیامدها عبارتند از: توانمندسازی نیروی انسانی، رمز گذاری مبتنی بر دانش، افزایش حیطه سازمان، افزایش کارآیی  و افزایش خلاقیت و نوآوری.در زیر مجموعه مشخصات سازمانی ابعادی که مورد بررسی قرار گرفته اند عبارتند از: ساختار، اندازه ، یادگیری، فرهنگ و روابط بین سازمانی. البته بخش ساختار با چهار زیر مجموعه تخصص گرایی، رسمیت، تمرکز و عدم تمرکز و تفکیک عمودی مورد بررسی قرار گرفته اند. ( دووت و همکاران، 2001)

2-4-2 تحقیقات هنیتز و همکارانش:

این تحقیق در سطح دولت و مدیران دولتی انجام شده است و از این جهت با تحقیقاتی که در سازمانهای تجاری انجام شده است متفاوت می باشد و آن رابطه معنی دار قوی که بین فناوری اطلاعات و مشخصه های سازمانی در تحقیقات دیگر مشاهده شده بود در این تحقیق این رابطه ضعیف تر می باشد. هینتز و همکارانش سه موضوع اساسی را مورد بررسی قرار داده اند:

  • تاثیر فناوری اطلاعات بر عملکرد سازمانی
  • تاثیر فناوری اطلاعات بر ساختار سازمانی
  • نقش نگرش مدیریت در استفاده از فناوری اطلاعات

آنها ابتدا نظرات موافقان و مخالفان در زمینه تاثیر فناوری اطلاعات بر ساختار و ابعاد آن را ذکر می کنند. از جمله این موارد عبارتند از: تاثیر فناوری اطلاعات بر تمرکز یا عدم تمرکز سازمانی. نتایج تحقیقات از یک طرف نشان می دهد که فناوری اطلاعات منجر به کاهش مدیران میانی می شود، مانند تحقیقات هوس 1960، و اسلز 1970 و مالون 1988. از طرف دیگر تعضی تحقیقات به طور معکوس می باشد و نشان می دهد که فناوری اطلاعات منجر به افزایش مدیران میانی می شود مانند تحقیقات پفر 1977، بلو و همکارانش 1976، میلر 1968،و لی 1964. از نظر هینتز و همکارانش از جمله دلایلی که منجر به این تضاد در ارائه نتایج شده است دو عامل بسیار مهم می باشد:

  • تفاوت بین تخش عمومی و بخش خصوصی، به عبارتی متغیرهایی ( شاخص هایی) که در بخش خصوصی از کارایی بالایی برخوردار می باشند، برای بخش عمومی یا ناکارآمد هستند یا کافی نمی باشند، مثلا در بخش عمومی یکی از عوامل موثر محیط سیاسی و اقتصادی می باشد.
  • نقش نگرش مدیریت در استفاده از فناوری اطلاعات

بدین ترتیب آنها در مدل تیوریکی خود چهار معادله را به صورت زیر مطرح کردند:

  • ساختار : تابعی از ( محیط درونی ، محیط بیرونی، محیط وظیفه ای، پذیرش IT)
  • نگرشهای مدیریت: تابعی از ( اهدافمدیریت برای IT، محیط بیرونی، نگرشهای مدیریت، ساختار)

بنابراین با توجه به مدلی که در فوق آورده شده است این معادلات ماهیت همزمانی مدل را نشان می دهد. به عبارت دیگر یک متغیر در یک معادله متغیر مستقل و در معادله دیگر متغیر وابسته می باشد. ( هنیتز[2] و همکاران، 2000)

3-4-2 دیگر تحقیقات:

الف) تحقیقات خارجی:

  • در زمینه فناوری اطلاعات و اثر آن بر سازمان، پژوهشی توسط دو پژوهشگر اسپانیایی انجام شده است که در آن به اثر فناوری اطلاعات بر بهره وری شرکتهای اسپانیایی پرداخته شده است. نتایج این پژوهش آشکار ساخت که حساسیت بهره وری نیروی کار برای تغییرات در شدت و میزان سرمایه فناوری، مثبت و معنی دار است. اما نتایج این پژوهش همچنین پیشنهاد می کند، درست است که در دوره هایی بهره وری نیروی کار افزایش یافته و اما این اثر به طور قابل توجهی ناشی از سرمایه گذاری در فناوری اطلاعات نیست. (باسکو، 2009)
  • در سال 2006 در ایالات متحده پژوهشی در زمینه بررسی اثر فناوری اطلاعات روی عملکرد مالی شرکتهایی که عملکرد متنوعی دارند، پرداخته شده است. در این پژوهش بیان شده که بکارگیری فناوری اطلاعات در سازمانهایی که فعالیت متنوعی دارند، اثراتی بر کارآیی و اثربخشی دارد اما این اثرات قابل توجه نیست و عوامل دیگری نیز دخیل هستند. (شاین[3]، 2006)
  • دو پژوهشگر ژاپنی پژوهشی در زمینه بررسی رابطه بین فناوری اطلاعات و رشد بهره وری از سال 1975 تا 2005 را انجام داده اند. این پژوهش در پاسخ به این سوال که آیا فناوری اطلاعات بهره وری را افزایش می دهد؟ اینطور نتیجه گرفته اند که بخش اعظم رشد بهره وری بعد از سال 2000 میلادی ناشی از بکارگیری فناوری اطلاعات بوده است. (فوکی، 2009)

 

ب) تحقیقات داخلی:

در پایان نامه تاثیر فناوری اطلاعات بر ساختار سازمانی که توسط کاظم مهرابی در دانشگاه علامه انجام شده است به این نتیجه رسیده است که:

  1. بین ابعاد ساختار سازمانی و استفاده از IT رابطه مثبت و معنا داری وجود دارد.

2.با بالارفتن سطح IT در سازمان تمرکز هم زیاد می شود که ساختار سازمانی مسطح می شود.

  1. باافزایش سطح استفاده از IT میزان رسمیت در سازمان کاهش می یابد.

در پایان نامه ای در خصوص رابطه فرهنگ سازمانی با میزان بکارگیری سیستم های اطلاعاتی که توسط حبیب کمرخانی در دانشگاه علامه طباطبایی انجام شده است، به این نتیجه رسیده است که در فرهنگ مشارکتی میزان بکارگیری IS از همه بالاتر است و در فرهنگ سلسله مراتبی از همه پایین تر است.  در فرهنگ ایدئولوزیک میزان بکارگیری سیستم های اطلاعاتی، برخلاف تصور و پیش بینی تحقق پایین بود و حتی پایین تر از میزان بکارگیری IS در فرهنگ عقلایی بود.

پایان نامه ای  با عنوان بررسی رابطه فناوری اطلاعات و شاخص های فرهنگ سازمانی از دیدگاه مدل رابینز که توسط حسین سلیمی ترکمانی انجام شده است به این نتایج دست یافت که بین شاخص های مربوط به IT و فرهنگ سازمانی نشانه این است که بین ضریب هبستگی های حاصله بیشترین ضریب مربوط به توجه مدیریت و کارآیی است.

[1]Dewott

[2]Hintz

[3]Shine